Donostia Antzerki Saria - Donostia Kultura

Euskarazko antzerki profesionala sustatzeko eta hedatzeko xedez, 2000. urtetik urtero ematen dute sari hau Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuak eta Donostia Kulturak.

Saria
XXVII. Donostia Antzerki Saria
Aurreko edizioak

Aurreko urtean Donostiako agertokietan antzeztutako euskarazko lan onenari ematen zaio.

Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuaren eta Donostia Kulturaren elkarlanari esker, Donostiako ohiko antzerki programazioan euskarazko antzerkiaren eskaintza egonkortzea lortu da.

Saria

Saria

12.000 euro eta euskal artista batek sortutako artelana.

Sarian parte hartzeko baldintzak

Donostian aurreko urtean programatutako ikuskizuna izatea.
Euskarazko ikuskizuna izatea (testurik gabekoak ez dira kontuan hartuko).
Talde/konpainia profesionalek eskainitako ikuskizuna izatea.
Helduei zuzendutako ikuskizuna izatea.
Aretoetarako ikuskizuna izatea (kalekoa ez).

XXVII. Donostia Antzerki Saria

XXVII. Sarirako 2026an Donostian antzeztutako euskarazko antzezlanik onena aukeratzeko prozesua martxan da jada urtarriletik, izan ere, epaimahaikideak jada hasi dira antzezlanak ikusten. Hauxek dira saria jasotzeko lehiatuko diren ikuskizunak (udaberrira artekoak).

Emakume baten borroka eta metamorfosia (urtarrilak 3-5)
Desobedienteak 18/98 (urtarrilak 29-30)
Trajea (otsailak 26-28, martxoak 1)
Etxea (otsailak 28)
R & J (martxoak 19)
Bi baso bat ur (martxoak 21-22)
Kolapsoa (martxoak 28)
Mugarri (apirilak 11)
Eros eta Afroditaren aitortzak (apìrilak 25)
Ezer ez delako amaitzen (maiatzak 8)
Zanbuila (maiatzak 9)
Loreen hizkuntza (maiatzak 23)
Tongola (uztailak 15-16)
Simpol (uztailak 17-18)
Stand ieup komedy (uztailak 19)
Tigrea (abuztuak 6-9)
Rigor Mortis (irailak 10-13)
Promesarik txikiena (irailak 26-27)

XXVII. Sarirako epaimahaikideak

Abenduaren 12tik 19ra bitartean, zabalik izan da XXVII. Donostia Antzerki Sariko epaimahaikide izateko izen-emate epea, eta jada zozketa egin da, eta hautatu dira epamahaian parte hartuko duten 3 herritarrak.

'Antigone edo ezetzaren beharra'; XXII. Donostia Antzerki Saria.

Antigone edo ezetzaren beharra; XXII. Donostia Antzerki Saria.

'Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi'; XXIII. Donostia Antzerki Saria.

Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi; XXIII. Donostia Antzerki Saria.

Aurreko edizioak

Dejabu konpainiaren Itzulera antzezlanak lortu du Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuak eta Donostia Kulturak antolaturiko XXVI. Donostia Antzerki Saria. Lan hori izan da 2025ean Donostian konpainia profesional batek, euskara eta publiko helduarentzat eskainitako lanen artean onena.

Dejabu konpainia irabazleak 12.000 euro eta Nora Pilarte Galdona margolariaren lan bat jasoko ditu sari gisa. Saria emateko ekitaldia martxoaren 27an. izango da, Antzerkiaren Nazioarteko Egunean, 19:30ean, Victoria Eugenia Antzokian. Saria eman ondoren, antzezlan irabazlea eskainiko da

Itzulera

Itzulera, euskal sortzaileek bizi duten errealitatea islatzen du

Aurtengo edizioko epaimahaiak ondoko arrazoiak eman ditu Itzulera antzezlanari 26. Donostia Antzerki Saria emateko:

Umorez eta irudimen handiz, Dejabu taldeak Mexikora egindako bidaia kontatzen digu. Bide berriak arakatuz, historia eszenan jartzeko elementu eta lengoaia desberdinak erabiltzen ditu emaitza biribila lortuz. Bisualki oso erakargarria da antzerkia eta zinema uztartzen dituen road movie hau.
Objektu eta bideoen erabilera oso originala da, David Aguilarrek kamera esku artean duela antzezlanean grabatutakoa pantailara eramaten du eta kameraren perspektiba hori oso ondo uztartzen da narratiban. Horrek aberastasun handia ematen dio kontakizunari. Era berean, abestiak eta musika ere oso landuak dira eta ekarpen handia egiten diote antzezlanari. Lan osoa da, erritmo bizikoa, denboran eta lekuetan atzera-aurrera arin egiten duena eta umorea tresna gisa bikain erabiltzen duena. Horren ondorioz, publikoarekin lortzen duen konexioa erabatekoa da.
Argumentuari dagokionez, umorearen eta erritmoaren eraginez arina dela eman dezakeen arren, gai sakonak ere azaleratzen eta nabarmentzen dira antzezlanean. Euskal sortzaileek bizi duten errealitatea islatzen dute: antzerki konpainia baten krisia, dirulaguntzen afera, aurrera egiteko zailtasunak, sormena eta abar.
Aktoreen lana, bestalde, bikaina da eta baita zuzendaritzarena ere.
Hizkuntzari dagokionez, nabarmentzekoa da euskaraz sortutako obra dela eta euskaraz ikus daitekeela bakarrik. Euskararen kalitateari dagokionez, egokia eta zuzena dela aipatu da.

Datu onak XXVI sarian: 27 antzezlan eta 14.423 ikusle

Inoizko daturik onenak izan dira 2025ean. Kerman Orbegozo Euskarako Zinegotzi Ordezkariaren esanetan “2025ean marka guztiak hautsi dira: helduentzako 27 antzezlan ikusi ahal izan ziren Donostian eta 14.423 ikusle joan ziren eskainitako 57 emanaldietara, batez beste, 253 ikusle emanaldi bakoitzeko. Sektorearen egoera eta euskal sortzaileen egoera zaila den arren, antzerkia euskaraz egiten duten konpainien iazko uzta oparoa izan zen eta Donostiako antzoki eta kultur etxeetan tokia egin zitzaien lan horiei guztiei”.

Donostiako Antzerki Saria helduentzako euskarazko antzerkiaren eskaintza sustatu eta egonkortzeko asmoz sortu zuten Donostia Kulturak eta Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuak elkarlanean. Kerman Orbegozo zinegotziaren esanetan “helburuak bete egin dira eta euskarazko antzerkiaren programazioa egonkorra eta oparoa izateaz gain, publiko fidela du Donostian, euskararen hirian. Donostia euskarazko antzerkiaren erakusleiho nagusia da eta bide horri eutsi nahi dio aurrerantzean ere”.

2025eko antzezlanak

XXVI. Donostia Antzerki Sarian parte hartu duten lanen zerrenda hauxe da:

Itzulera (urtarrilak 25)
Eresia. Lurra arin bekizu, ama (otsailak 1)
Amak (otsailak 6 - 9)
Epaiketa arrotzari (otsailak 13 - 14)
Heinsenberg (otsailak 20 - 23)
Renata (otsailak 22 - 23)
Funanbulistak (martxoak 7)
Sehaska - Kanta gorriari (martxoak 9)
Adiorik ez (martxoak 15)
Rednudes (martxoak 17)
Gure xaharrak (martxoak 22 - 23)
Gizon gosetuak (apirilak 5)
Arizona (apirilak 24-27)
Gabriel Arestirekin (apirilak 25 - 26)
Nortasun agiria (uztailak 2 - 6)
Badakizu plastikozko loreak ez direla inoiz bizi izan, ezta? (uztailak 8 - 10)
Itzaliko bagina (irailak 26)
52 hertz (urriak 3 - 4)
Nor naizen baneki (urriak 23 - 26)
Lohi gorria (urriak 25)
AA Aita (azaroak 7 - 8)
Rikardo III eta ni (azaroak 8)
Kaka (azaroak 19)
Escape Room (azaroak 20 - 22)

Hika Teatroaren Zorretan antzezlanak lortu du Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuak eta Donostia Kulturak antolaturiko 25. Donostia Antzerki Saria. Lan hori izan da 2024an helduentzako antzerki konpainia profesional batek Donostian eta euskaraz eskainitako antzezlanik onena.

Hika Teatroak 12.000 euro eta Juan Ignazio Mendizabal “Mendi” artistaren eskultura jaso ditu sari gisa. Saria emateko ekitaldia martxoaren 27an izan da, Antzerkiaren Nazioarteko Egunean, 19:30ean, Victoria Eugenia Antzokian.

Sexberdinak

Zorretan, zaintzaren gaia beste begirada batekin

Aurtengo edizioko Donostia Antzerki Sariko epaimahaiak arrazoi ugari eman ditu Zorretan antzezlana saritzeko. Epaimahaiaren iritziz oso modu egokian daude ekarrita taulara antzezlanean jorratzen diren gai sakonak: amatasuna, ama-alabaren arteko harremana, zaintza, maitasuna, dolua... Eta gai hauek planteatzeko modu eta ikuskera ugari erabili ditu egileak.

Epaimahaiak balioan jarri du gaiari buruzko beste begirada bat landu izana. Ama-alabaren arteko harremanei, zaintzari edo maitasunari buruz gizartean errotuta dagoen iritzia edo ikuspegia zalantzan jartzen ditu antzezlan honek, eta hausnarketa sorrarazten du horren inguruan. Gainera, gaia hain sakona izanik, absurdoa eta umorea erabiltzen dira publikoarengana hurbiltzeko modu ezin hobean.

25. urteurrenak datu onak dakartza: 20 antzezlan eta 45 emanaldi

Urtean zehar Donostian euskarazko antzezlanak ikusteko aukera handia dago. Aurtengo lehen hiru hilabetean, urtarriletik martxoaren bukaerara, euskarazko hamar antzezlan eskainiko dira gure hirian, eta egindako eskaintzari publikoak ondo baino hobeto erantzuten diola azaldu du Insaustik. “2023an eta 2024an 11.000 ikusletik gora joan da helduentzako euskarazko antzezlanak ikustera. Pandemiak, pantailek eta aisialdi modu berriek ez dute zapuztu euskarazko antzerkiak Donostian duen harrera ona eta nabarmendu nahiko nuke zenbait konpainiek publiko gaztea erakartzeko duten ahalmena. Sektorearen egoera zaila den arren, Donostiako egungo datuak onak dira eta Donostia Antzerki Sariak egindako bideak emaitzak eman ditu”.

2024ko antzezlanak

XXV. Donostia Antzerki Sarian parte hartu duten lanen zerrenda hauxe da:

Euskaldunen jatorria, historia eta irria (urtarrilak 18)
Almazenean (otsailak 1-4)
Esnearen kolorekoa (otsailak 22)
Masustondoen patioa (martxoak 15-16)
Duzhe gaizki (martxoak 28-29)
Errege begi bakarra (apirilak 5-6)
Kortxoaren dilema (apirilak 25-26)
Bihar arte soilik (ekainak 8)
Oscarra Óscarrentzat (abuztuak 15-18)
Eukalyptus (urriak 20)
Zorretan (urriak 25-26)
Erreka Mari (azaroak 2-3)
Miñan (azaroak 14-17)
Ai gure juaneteak (azaroak 30)

Sexberdinak antzezlanak lortu du Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuak eta Donostia Kulturak antolaturiko 24. Donostia Antzerki Saria. Lan hori izan da 2023an helduentzako antzerki konpainia profesional batek euskaraz Donostian eskainitako antzezlanik onena. Lan honetako aktore protagonistak Aitziber Garmendia eta Telmo Irureta dira.

Tanttaka konpainia irabazleak 12.000 euro eta Aitor Ruiz de Eginoren artelana jaso ditu sari gisa. Saria emateko ekitaldia martxoaren 27an izan da, Antzerkiaren Nazioarteko Egunean, Victoria Eugenia Antzokian.

Sexberdinak

Integrazioa, komedia eta drama uztartuz

Donostia Antzerki Sariko epaimahaiak hainbat arrazoi eman ditu Sexberdinak antzezlana saritzeko. Epaimahaiaren iritziz, oso modu egokian egiten da aniztasun funtzionalaren planteamendua eta aktoreen, zuzendariaren eta erabiltzen diren baliabide eszenografikoen bitartez, emaitza bikaina lortu dela azpimarratu dute kide guztiek.

Epaimahaiak balioan jarri du, bestalde, pertsona hauen errealitate afektibo eta sexualari buruz antzerkian oso gutxi landutako gaia izatea. “Publikoa maitasunari, sexuari, autoestimuari, konplexuei eta bakardadeari buruz hausnartzera bultzatzen du eta agerian geratzen dira gutako bakoitzak gaiaren inguruan ditugun ezintasunak eta, aldi berean, aurreiritziak”.

11.308 ikusle 2023an, inoizko daturik onena

Donostia Kulturak eta Udaleko Euskara Zerbitzuak euskarazko helduentzako antzerki profesionalaren aldeko apustua egiten jarraitu dute 2023an eta ikusleen erantzuna ezin hobea izan da. 2023an 20 antzezlan eskaini ziren Donostian eta 11.308 ikusle joan ziren eskainitako 44 emanaldietara, batez beste, 257 ikusle emanaldi bakoitzeko. Covidaren eraginez ikusle kopuruak behera egin eta gero -antzokien edukiera murriztu izanak ere eragin handia izan zuen-, 2022 eta 2023ko datuek adierazten dute helduentzako euskarazko antzerki profesionalak gero eta ikusle gehiago biltzen dituela Donostian, euskararen hirian.

2023an lehiatu ziren lanak

Antigone edo ezetzaren beharra antzezlanak lortu du Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuak eta Donostia Kulturak antolaturiko XXII. Donostia Antzerki Saria. Lan hori izan da 2021ean Donostian helduentzako antzerki konpainia profesional batek euskaraz eskainitako antzezlanik onena. Horman Poster konpainiak 12.000 euro eta Oaia Peruarenaren artelana jaso ditu sari gisa.

2021ean, Donostian 20 antzezlan eta 45 emanaldi eskaini ziren eta guztira, 6.609 ikusles izan ziren emanaldi horietan.

antigone edo ezetzaren beharra

Gatazka ebatzi gabeen begirada umoretsu eta tragikoa

Epaimahaiaren esanetan, Antigone edo ezetzaren beharra obra klasiko ezin garaikideagoa da eta ezinbestekoa zen haren oihartzunak euskaraz entzunaraztea. Bertsio libre honek mendeetako gatazka ebatzi gabeak oholtzaratzen ditu, begirada umoretsu bezain tragikoz. Antzezlana jendarteko arauak, familia kodeak, botere harremanak, egitura desegituratuak eta hauek guztiak kolokan jartzen dituzten pasioen salda odoltsua da. Pertsonaia poliedriko eta indartsuz hezur mamitutako festa distiratsu bat da. Sofoklesen obra antzeztuenetako bati horrelako egokitzapena egitea oso baliozkoa kontsideratzen dute, klasiko bat oso moderno egitea lortu dutelako, estetika izugarriarekin eta, gainera, lehen aldiz, euskaraz. Mendeetan zehar konpondu ez diren gatazkak taularatzen dituen lana da eta zalantzan jartzen du bertan egosten ari den guztia. Obraren sakoneko esanahiak gaur egungo errealitateetara ekarri digu: desobendientzia, erresistentzia eta traizioa ongi tratatuak dira gaurko egoerara lotuz baina, aldi berean, alde klasiko bat azalduta eta erritmo bizi bezain geldia nahasiz. Barre egiteko aukera ere sortuko dute tragediaren ezinbesteko emaitza aurkeztean. Aktoreen lana ona, erradikala eta librea da, umorea eta drama ongi uztartuz. Elementu gutxirekin, obrak bere helburuak lortzen ditu.

2021ean lehiatu ziren antzezlanak: